مراقبت های بعد از زایمان

مراقبت های بعد از زایمان۱۳۹۸-۹-۱۷ ۲۰:۰۹:۲۳ +۰۰:۰۰

Project Description

بعد از تولد نوزاد با وجود اینکه مادر احساس سبکی می کند، اما وارد مرحله ای دیگر می شود که نیاز به مراقبت های ویژه ای دارد. جبران خون از دست رفته در حین زایمان، بیخوابی های شبانه، اندازه ی رحم، بروز غم بعد از زایمان، خونریزی و یبوست جزو شایع ترین مسائل بعد از زایمان هستند که باید به آنها رسیدگی شود.

غمگینی بعد از زایمان چیست؟

طبق آمار 50 تا 80 درصد از زنان بعد از زایمان دچار دل گرفتگی و غمگینی می شوند. این افراد احساس می کنند بدون دلیل دل شان گرفته است و شاد نیستند. آن ها احساس بی قراری و اضطراب می کنند. شب ها خواب شان نمی برد و بی دلیل احساس نگرانی می کنند. احساس ناتوانی دارند و وظایف شخصی و روزمره را به سختی انجام می دهند. زود خسته می شوند و احساس می کنند انرژی شان تحلیل رفته است.
این بیماری خوش خیم است و خود به خود تا روز دهم بعد از زایمان بهبود می یابد. در صورتی که علایم بیش از 10 روز ادامه یابد یا روز به روز شدیدتر شود باید به افسردگی بعد از زایمان فکر کنید و فرد بیمار را برای معالجه نزد روان پزشک ببرید.تهای آن ها کم است. گاهی شدت غمگینی به حدی است که ساعت هایی از روز را با گریه سپری می کنند.
حمایت روحی و روانی از زن حامله در دوران حاملگی به خصوص از طرف همسر و خانواده ی همسر و کاهش مسئولیت های سنگین شغلی و خانوادگی می تواند میزان این علایم را کاهش دهد.

تغذیه

رژیم غذایی مادران شیرده بعد از زایمان در مقایسه با غذای زنان باردار نیاز به کالری و پروتئین بیشتری دارد. زیرا باید پروتئین و کلسیم و سایر موادی که مادر در اثر شیردهی از دست می دهد تامین شود. ضمناً برای جلوگیری ازکم خونی و کمبود ویتامین ها مصرف روزانه یک قرص آهن و یک قرص مولتی ویتامین تا سه ماه پس از زایمان برای مادر تجویز می شود.
بهتر است در زمان شیردهی از مصرف غذاهای نفاخ و حساسیت زا مثل گوجه فرنگی، پیاز، کلم، شکلات و ادویه جات خودداری نمائید.

خستگی و کاهش انرژی:

به دلیل نیاز نوزاد به مراقبت های 24 ساعته، خستگی غیر قابل اجتناب است. لازم است مادر، حتی الامکان در ماه های اول، از هر فرصتی برای خوابیدن و استراحت استفاده کند. زمانی که نوزادتان خواب است سعی نکنید تمام کارهای منزل را تنها انجام دهید. لازم است در این زمینه با همسرتان صحبت کنید و از او بخواهید در برخی از کارهای منزل و نگهداری فرزند کمک کند.

عفونت

مراقبت از بخیه ها بعد از زایمان طبیعی و سزارین اهمیت زیادی دارد. بعد از سزارین لازم است بخیه ها ۲ مرتبه در روز با ائوزین بدون الکل ضد عفونی شوند . بعد از زایمان طبیعی نیز بعد از هر بار توالت رفتن و شستن بخیه های اپیزیوتومی آنها را باید با سرم بتادین شستشو داد و با سشوار خشک کرد. سشوار سبب خشکی موضعی و پیشگیری از رشد قارچ ها در ناحیه می شود اما باید مراقب بود زیرا استفاده زیاد از سشوار سبب خشکی موضعی پوست و سفت و سخت شدن بافت ناحیه می شود. تا زمان که بخیه ها بهبود پیدا نکرده اند پوشیدن لباس زیر نایلونی توصیه نمی شود و بهتر است از لباس های زیر مخصوص به شکل توری یا لباس های نخی استفاده کرد . بخیه های جذبی طی ۱ تا ۳ هفته جذب می شوند . بخیه های کشیدنی را بعد از ۵ هفته باید کشید. ۲-۳ روز بعد از زایمان بخیه ها بسیار دردناک است و به همین دلیل پزشک داروی مسکن و ضد التهاب و آنتی بیوتیک تجویز می کند که باید حتما مصرف شوند . در صورتی که درد بسیار شدید باشد مصرف شیاف مسکن ضروری است. احساس سوزش در ناحیه پرینه یا حین ادرار می تواند نشانه عفونت ادراری یا عفونت بخیه ها باشد. در این شرایط بهتر اتس مادر توسط کارشناس مامایی یا متخصص زنان معاینه شود . ترشحات صورتی رنگ از بخیه های سزارین و داشتن درد حین خروج گازهای شکمی کاملا طبیعی است . توصیه می شود بعد از زایمان خانم ها از یک جا نشستن و حفظ وضعیت ثابت پرهیز کنند و ترجیحا نوشابه های گازدار و خنک ننوشند . از خودن غذاهای باددار باید اجتناب کرد و نوشیدنی را با نی نوشید.

انقباضات رحم

بعد از زایمان حدود شش هفته طول می کشد تا رحم به وضعیت اول قبل از بارداری برگردد. برخی خانم ها بعد از زایمان، انقباض های متناوبی در رحم احساس می کنند که ناشی از گرفتگی عضلانی بوده و دردناک هستند.

این حالت در بین خانم هایی که دوقلو یا سه قلو به دنیا می آورند، رایج تر است و معمولا بین روزهای چهارم تا هفتم بعد از زایمان برطرف می شود.

برای تسکین چنین دردهایی توصیه می شود که به طور مرتب ادرار کنید تا مثانه خالی باشد. می توانید روی شکم تان بخوابید و بالشتی در زیر شکم خود قرار دهید.

خونریزی بعد از زایمان

خانم ها حین و بعد از زایمان حدود 500 تا 1000 میلی لیتر خون از دست می دهند. بدن برای تامین این میزان خون، در دوران بارداری خون بیشتری تولید می کند.

خانم ها در طول دو هفته ی اول بعد از زایمان خونریزی دارند که لوشیا نام دارد و مسئله ی نگران کننده ای نیست، مگر اینکه این خونریزی بوی نامطبوع و زننده ای داشته باشد که می تواند علامت عفونت باشد.

بهتر است در این دوره برای پیشگیری از بروز عفونت، از تامپون استفاده نشود. شنا کردن در استخر و یا دریاچه نیز به هیچ عنوان توصیه نمی شود.

یبوست
همورویید ،کاهش توانایی عضلات شکمی ، درد ناشی از بخیه ها و.. باعث می شود بعد ز زایمان احتمال بروز یبوست افزایش یابد . معمولا باید ۲ تا ۳ روز بعد از زایمان مادر مدفوع کند اما اگر این موضوع به تعویق افتاد احتمال بروز همورویید افزایش می یابد . مصرف غذاهای غنی از فیبر مثل حبوبات ، میوه و سبزی نوشیدن ۸ تا ۱۰ لیوان آب در طول روز و مصرف ملین زیر نظر پزشک می تواند تا جدی جلوی یبوست را بگیرد .در صورتی که تا ۷ روز بعد از زایمان مادر مدفوع نکند لازم است در این رابطه با پزشک مشورت کند.

مقابله با مشکل هموروئید یا بواسیر بعد از زایمان

حدود 20 درصد خانم ها در شش هفته ی بعد از زایمان طبیعی، دچار هموروئید یا همان بواسیر می شوند. اگر شما نیز دچار درد در قسمت پایین روده و مقعد شده اید و در مدفوع تان خون می بینید، حتما مشکل را با پزشک تان در میان بگذارید.

برای تسکین این دردها می توانید از کیسه ی یخ پیچیده شده در پارچه و یا کرم و پمادهای ضدالتهاب و ضددرد استفاده کنید. نشستن در تشت آب گرم به مدت پانزده دقیقه در روز نیز می تواند مفید باشد.

سردرد

سردرد از جمله شکایات اکثر زنان بعد از زایمان است. دلیل این سردرد فشاری است که هنگام زایمان طبیعی به عضلات گردن وارد می شود . انرژی زیادی که در طول روند زایمان صرف می شود و افت قند خون نیز می تواند باعث سر درد شود.. در صورتی که خانمی تحت بی حسی نخاعی یا بی هوشی عمومی قرار گرفته باشد ، نیز ابتلا به سردرد امری طبیعی محسوب می شود . برای تسکین درد معمولا به مادر توصیه می شود آب زیادی بنوشد و تغذیه مناسب داشته باشد . در صورتی که سر درد بیش از ۳ روز ادامه یابد و شدید و مداوم باشد باید فورا به اورژانس مراجعه کرد. این نوع سر درد نشانه بالا رفتن فشار خون است و معمولا با مشکلات دید ، تهوع و استفراغ همراه است.

کمر درد

در طول زایمان تمام عضلات درگیر می شوند. کمر به طور حتم عضوی است که در طول بارداری و زایمان بیشترین فشار را تحمل می کند. ورزش هایی نظیر یوگا و شنا ورزش هایی هستند که در طول بارداری مفید بوده و می توانند فرد را برای زایمانی راحت آماده کنند. در ضمن از بروز کمر درد هم پیشگیری می کنند.

روابط جنسی بعد از زایمان

چند هفته بعد از زایمان که خونریزی به طور کامل قطع شده باشد و همچنین پزشکتان اجازه داده باشد، می توانید روابط جنسی با همسر را از سر بگیرید.

حواستان باشد که بعد از این مدت، باید روش های جلوگیری از بارداری مناسبی داشته باشید، چون شیردهی یا نداشتن قاعدگی تضمینی برای عدم بارداری نیست. برخی زنان در طول شیردهی تخمک گذاری کرده و احتمال باردار شدن شان وجود دارد.

ورزش و تحرک

برای برطرف کردن عوارض بعد از زایمان و برگشت بدن به حالت عادی، تحرک کافی داشته باشید. پیاده روی روزانه می تواند به کاهش زمان دوران نقاهت شما کمک کرده و باعث پیشگیری از یبوست به دلیل عدم تحرک شود. این مسئله نیز باید زیر نظر پزشک انجام شود.