رحم جایگزین

رحم جایگزین۱۳۹۸-۷-۱۳ ۱۱:۴۲:۰۴ +۰۰:۰۰

Project Description

رحم اجاره‌ای یا مادر جایگزین روشی است که در آن یک زن (مادر جایگزین) فرزند زوجی را که به روش‌های معمول قادر به بچه‌دار شدن نیستند، در رحم خود حمل می‌کند (معمولاً به این دلیل که یکی از زوج‌ها نابارور است). این روش به‌طور سنتی به این گونه انجام می‌شود که نخست سلول تخم مادر واقعی و اسپرم پدر را به روش لقاح مصنوعی بارور می‌کنند و سپس حاصل (رویان) را به روشدرون‌کاشت مصنوعی در داخل رحم مادر جایگزین قرار می‌دهند. در این روش مادر جایگزین تنها نقش پرورش‌دهندهٔ نوزاد را داشته و معمولاً پس از زایمان تمام حقوق سرپرستی فرزند را به والدین اصلی آن واگذار می‌کند اما این مهم نیازمند اقدامات قانونی است.رحم اجاره‌ای از بیش از یک دهۀ گذشته در ایران انجام می‌شود که به دلیل وجود خلأ قانونی با مشکلاتی روبه‌روست. مادران جایگزین معمولاً مبلغی را دریافت می‌کنند که به دلیل نبود نظارت کافی گاهی بسیار بالا می‌باشد.براساس تعریف سازمان جهان بهداشت اگر زوجی از نظر کلی سلامت باشند و در سنین باروری قرار داشته و یک سال قصد بچه دار شدن دارند به روش های معمول اقدام به بارداری کرده اند. ولی بارداری اتفاق نیفتاده نابارور محسوب می شوند که این ناباروری به زن و مرد بر می گردد، نه تنها به یکی از آنها، یعنی می گویند زوج نابارورند.

حال اگر زن و شوهری قبلا صاحب فرزند شده اند ولی در حال حاضر نابارور هستند به این مشکل ناباروری ثانویه گفته می شود و در صورتی که از ابتدا بارداری رخ ندهد، ناباروری اولیه خواهید بود. از طرفی برای اینکه واقعه تولد رخ دهد ما نیازمند 4 عامل هستیم؛ اول سلول مردانه یااسپرم، دوم سلول زنانه یا تخمک، سوم سلول تخم که از ترکیب این 2 سلول به وجود آمده و چهارم محیطی که سلول تخم در آن پرورش پیدا کند.

وقتی بارداری اتفاق نمی افتد، یکی از این 4 عامل دچار اشکال شده یا ممکن است هر 4 تا یا 2 عامل از این عوامل عملکرد اصلی خود را نداشته باشد. درمان به روش رحم جایگزین زمانی اتفاق می افتد که ما به 3 عامل اول یعنی سلول زنانه، سلول مردانه و سلول تخم دسترسی داریم ولی محیطی که باید جنین در آن رشد کند یعنی رحم با اشکال مواجه است. این اشکال ممکن است به گونه ای ظهور پیدا کند که اصلا بارداری اتفاق نیفتد یا اینکه جنین در رحم جایگزین می شود ولی زود از بین می رود. برای رحم جایگزین هم مرکزی که به آن مراجعه کرده اند خودشان خانمی را جهت رحم جایگزین معرفی میکنند و یا زوج خودشان میتوانند کسی را معرفی کنند که البته خانمی را که زوج ها معرفی کردند از نظر سلامت بررسی میشود تا ببینند آن خانم مناسب برای این روش هست یا نه! مثلا خانم باید زیر ۳۵ سال سن داشته باشد. باید حداقل سابقه یک بارداری موفق داشته باشد و اگر فرزند دارد نباید زیر ۳ سال و بالای ۱۰ سال باشند. اگر همسر دارد، باید رضایت کامل از همسرش گرفته شود‌ . خانم نه خودش و نه همسزش نباید اعتیاد داشته باشند. و خانم از نظر بیماری ایدز و هپاتیت و بیماریهای قلبی و دیابت و سلامت روانی بررسی میشود. در رحم جایگزین صاحب رحم (گیرنده) و صاحب جنین یکدیگر را به خوبی می‌شناسند بنابراین باید با یکدیگر به تفاهم برسند و بر مبنای این تفاهم قرارداد‌های حقوقی را تنظیم و امضا کنند.معضلی نسبتاً شایع که در رحم جایگزین با آن وجود دارد گرفتن شناسنامه برای این نوزادان است، مادر فردی است که نوزاد را به دنیا می‌آورد، اما در این مورد پدر و مادر اصلی اشخاص دیگری هستند، امیدواریم در قانون جدید به این نکات هم توجه بیشتر شود و امکان تعاملی بیشتر با سازمان ثبت احوال وجود داشته باشد که این زوج‌ها بتوانند راحت‌تر شناسنامه فرزند خود را بگیرند.